#1 Cykl karno-podatkowy
19 maja 2026 • Autor: Kancelaria Brysiewicz Bokina i Wspólnicy
Dotychczasowe doświadczenia z administracją skarbową pokazują, że kontrola rozliczeń podatkowych niekoniecznie musi być spowodowana błędami rachunkowymi, czy nadużyciem przepisów podatkowych po stronie twojej spółki. Punktem zapalnym może okazać się kontrahent, od którego nabywamy towary.
Tylko w 2025 roku wykryto 376,8 tysięcy fikcyjnych faktur. Co prawda nie istnieje korporacyjna szczepionka pozwalająca w 100% chronić się przed nierzetelnymi kontrahentami i ich fakturami, jednak możliwym jest zbudowanie podatkowej fortecy pozwalającej odeprzeć ustalenia fiskusa.
Weryfikacja kontrahenta: krok po kroku
Krok 1: procedura Zweryfikuj Swego Kontrahenta
Rozpoczęcie współpracy z kontrahentem powinno poprzedzać zbadanie z kim mamy do czynienia. Weryfikacja nie powinna ograniczać się do formalnego sprawdzenia KRS i białej listy VAT na dzień zawierania umowy. Dla organów podatkowych może to być za mało, jeżeli w przyszłości rykoszetem skontrolowana zostanie nasza firma wobec nieprawidłowości wykrytych u kontrahenta.
Checlista weryfikacji kontrahenta
Tarcza ZSK
Podążając za wskazówkami w niej zawartymi, będziesz miał większą pewność, że współpracujesz z uczciwym partnerem biznesowym.
Pamiętaj lepiej zapobiegać niż leczyć. Nowi kontrahenci, chętni na duże transakcje, mogą wymagać przeprowadzenia audytu prawno-podatkowego. Warto wdrożyć też odpowiednie zapisy w umowie mające realne przełożenie na możliwość obrony w sporze podatkowym.
Krok 2: ufam, czyli sprawdzam
Skoro znam kontrahenta, towar/usługi są faktycznie dostarczane, to nie mam w księgach pustych faktur VAT?
Otóż niekoniecznie. Puste faktury często utożsamiane są wyłącznie z aspektem przedmiotowym (brak towarów). Natomiast nierzetelność może też objawiać się w znaczeniu podmiotowym – ktoś inny wystawia fakturę, a de facto inna spółka wykonuje usługę.
| Typ 1 | Pusta faktura klasyczna – czyli jedynie dokument, któremu w rzeczywistości w ogóle nie towarzyszy transakcja w nim wskazana: nie ma towaru, nie ma usługi. Wystawiana w myśl zasady papier wszystko przyjmie. |
| Typ 2 | Wspólny worek – czyli sytuacja często spotykana w obrębie grup spółek. Dostawa towarów lub usług faktycznie ma miejsce, ale zaksięgowanie faktury następuje u innego podmiotu, niż rzeczywisty nabywca. |
| Typ 3 | Firmanctwo – czyli towar/usługę wykonuje ktoś inny, lecz podmiot-słup wystawia fakturę VAT. Znowu dostawa towaru lub usługi jest w 100% rzeczywista, ale nie zgadza się podmiot wskazany na fakturze. |
Krok 3: Red Flagi w toku współpracy
W toku współpracy gospodarczej nie wszystko musi się układać pomyślnie. Niektóre jednak zachowania kontrahentów mogą świadczyć o potencjalnych problemach nie tylko ekonomicznych (np. brak zapłaty), ale też podatkowych (np. wciągnięcie w karuzelę podatkową).
Sygnały ostrzegawcze:
- Wykreślenie Kontrahenta z Białej Listy VAT
- Wezwania z urzędów skarbowych dotyczące współpracy z kontrahentami
- Częste zmiany w zarządzie na osoby, z którymi nie ma żadnego kontaktu
- Kluczowe decyzje podejmują osoby niepełniące formalnie funkcji w firmie
- Propozycje zakupu kosztów w ramach zaległych rozliczeń
- Podstawianie nowego kontrahenta np. spółki założonej na członka rodziny, ale oprócz zmiany w dokumentach wszystko po staremu
- Podmiana podmiotów na fakturze z uwagi na egzekucje komornicze
- Zawyżanie faktur sprzedaży w celu windowania wyników finansowych dla banków
Sygnały ostrzegawcze mogą mieć różny stopień istotności. Od tego zależy wdrożenie mechanizmów ochronnych:
- Zawsze zabezpiecz dowody red flags i moment ich wykrycia
- Rozważ wstrzymanie płatności do momentu wyjaśnienia
- Rozważ wstrzymanie odliczenia VAT do czasu wyjaśnienia
| Wróć do strony głównej cyklu >> | #2 Cykl ekspercki karno-podatkowy >> |
O autorach
Zadaj pytanie autorowi
Kancelaria Brysiewicz, Bokina i Wspólnicy
Zainteresował Cię powyższy temat? Nasi prawnicy z przyjemnością odpowiedzą na pytania i zaproponują rozwiązania dopasowane do Twojej sytuacji.
O autorach
Kontakt dla mediów
