#2 Cykl karno-podatkowy

Czym są karuzele podatkowe i dlaczego mogą wkręcić Twoją firmę?

Karuzela podatkowa to schemat oszustwa podatkowego skupiającego się na wyłudzeniu podatku VAT. Wraz z harmonizacją unijnego rynku i zasadą neutralności podatku VAT potrzebny był mechanizm pozwalający ułatwić rozliczenia wewnątrzwspólnotowe. Zasada opodatkowania wewnątrzwspólnotowego obrotu stawką 0% przyniosła też rozkwit branży przestępnej, bo całkiem nieźle można się dorobić na lewym obrocie.

Towar na potrzeby karuzeli służy wyłącznie jako nośnik podatku VAT. Czyli chodzi o to, aby sprzedawać, a nie sprzedać. Choć w skrajnych przypadkach towaru wcale może nie być, a przynajmniej nie musi być obecny na każdym etapie.

Obecnie z uwagi na możliwości śledcze skarbówki proste modele wyłudzeń karuzelowych odchodzą do lamusa. Nie oznacza to jednak, że karuzel w ogóle już nie ma. Popularność zyskują modele wyłudzeń wykorzystujące nieświadomych, normalnych podatników.

Schemat uproszczonego zabronionego obrotu karuzelowego VAT

Miejsce wysłużonych i znanych organom ścigania prostych schematów karuzelowych zajmują też złożone wyłudzenia typu koła olimpijskie czy contra-trading. Wykrycie przez zwykłego podatnika wciągnięcia go w ten mechanizm jest utrudnione z uwagi na istnienie wielości podmiotów, zazębiających się karuzeli, czy tak jak w contra-trading występowania przynajmniej dwóch połączonych ze sobą karuzeli, gdzie w jednej z nich nie występuje znikający podatnik. Istniejące natomiast powiązania osobowe umożliwiają wyłudzenie podatku w ramach na pozór czystego łańcucha.

Jak zminimalizować szanse na udział w oszustwie i obronić się przed zarzutami skarbówki?

Smutna prawda jest taka, że organy podatkowe w praktyce nieco wyręczają się podatnikami. Polega to na tym, że wymagają współpracy w zakresie wykrywania oszustw podatkowych, tak naprawdę pod sankcją uznania, że zwykły podatnik brał w nich udział.

Kluczowe obszary do zagospodarowania przez podatnika:

• weryfikacja kontrahentów – nie tylko zerknięcie w KRS, ale na ile to możliwe rzetelne sprawdzenie z kim tak naprawdę mamy do czynienia
• ekonomiczny sens transakcji – skarbówka zwraca uwagę, czy zarobek podatnika nie był tylko na zwrocie VAT, a nawet próbują wskazywać ile powinieneś naliczyć marży
• udokumentowanie współpracy – od początku do końca, w zależności od rodzaju transakcji i kontrahenta, wszelkie odstępstwa od czynności pozostawiających ślad są traktowane podejrzliwie przez fiskus

Co z prawem do odliczenia?

Generalnie nierzetelna faktura zakupowa nie daje prawa do odliczenia wynikającego z niej podatku VAT. Może to rzutować również na podatek dochodowy, gdyż dany wydatek nie będzie uznawany za koszt uzyskania przychodu.

Prawo do odliczenia może jednak być zachowane nawet w przypadku wpadnięcia w pułapkę karuzeli podatkowej. W sporze z urzędem skarbowym trzeba wykazać się inicjatywą i dowodzić:

• Faktycznej dostawy towarów/usług
• Należytej staranności po Twojej stronie
• Braku Twojej wiedzy o oszustwie podatkowym, w tym brak racjonalnej możliwości przewidzenia współpracy z nierzetelnymi podatnikami

Na co zwracają uwagę organy skarbowe (i ścigania) w praktyce?

Niniejsza lista stanowi przykładowe zestawienie okoliczności, które organy uwzględniają stwierdzając świadomość uczestnictwa w nierzetelnym obrocie. Choć wydawać się może, że niektóre okoliczności nie powinny mieć żadnego związku, to jednak z takim ustaleniami mierzą się podatnicy w praktyce.

• Zbyt niski kapitał zakładowy względem sprzedawanych usług/towarów
• Niska marża
• Brak dokumentacji transakcyjnej…
• …Albo zbyt dobrze udokumentowana transakcja
• Siedziba w starym budynku lub w biurze wirtualnym
• Krótki czas pomiędzy zakupem, a sprzedażą
• Podstawienie przez zbywcę dalszego nabywcy
• Odbiór z magazynu nienależącego do zbywcy