Raport BCR Energetyka


Raport „Business Case Review — Energetyka” to zbiór analiz przygotowanych przez zespół praktyki energetycznej BBS-Legal. W silnie regulowanej branży drobne uchybienie potrafi zamienić się w karę liczoną w setkach tysięcy złotych, jednostronną podwyżkę ceny energii albo zatrzymanie inwestycji. Raport pokazuje na konkretnych sprawach, gdzie firma energetyczna, paliwowa i przemysłowa ma realne pole do obrony — od obowiązków wobec Prezesa URE, przez ryzyko niedozwolonej pomocy publicznej w transakcjach z udziałem Skarbu Państwa, po ochronę farm wiatrowych przed niewypłacalnością i spory o ceny energii.

Poniżej możesz przejrzeć pełną wersję raportu. Zapraszamy do lektury!

Pobierz raport

Cztery ryzyka, które dotyczą każdej firmy z sektora energetycznego

01

Kary URE „na sztywno”

Brak wpisu do rejestru podmiotów przywożących paliwa to grzywna do 2,5 mln zł, a każdy niezłożony raport miesięczny — 10 tys. zł, bez miarkowania. Drobne zaniedbanie kumuluje się do setek tysięcy złotych.

02

Jednostronna podwyżka ceny

Sprzedawca energii podnosi cenę w umowie B2B jednostronnie, powołując się ogólnie na „sytuację rynkową” — dla zakładu o dużym poborze to skokowy wzrost kosztów i groźba wstrzymania dostaw.

03

Pomoc publiczna

Transakcja z udziałem Skarbu Państwa po cenie odbiegającej od rynkowej może zostać uznana za niedozwoloną pomoc publiczną — z obowiązkiem zwrotu z odsetkami, mimo zgody Komisji na koncentrację.

04

Niewypłacalność operatora OZE

W modelu SPV sama restrukturyzacja nie wystarcza. Dobrze przygotowany pre-pack chroni zarząd przed odpowiedzialnością za długi i ratuje koncesje farmy wiatrowej.

Za co Prezes URE nakłada kary na firmy energetyczne i paliwowe?

Najczęściej za uchybienia obowiązkom rejestrowym i sprawozdawczym oraz za nieprawidłowości w systemie świadectw efektywności energetycznej. Część kar jest sztywna i niepodlegająca miarkowaniu, ale ustawa przewiduje przesłanki odstąpienia od kary przy znikomej szkodliwości czynu — kluczowe jest, jak firma zakomunikuje organowi naruszenie i udokumentuje jednokrotność oraz brak wiedzy.

Czy sprzedawca energii może jednostronnie podnieść cenę w umowie z firmą?

Co do zasady nie w sposób dowolny. W umowach B2B z płaską, wpisaną wprost ceną podwyżka „na życzenie”, bez jasnych i określonych w umowie czynników kosztotwórczych, jest podważalna jako sprzeczna z naturą stosunku. W sprawie prowadzonej przez BBS-Legal sąd udzielił zabezpieczenia blokującego podwyżkę i groźbę wstrzymania dostaw, a następnie ustalił bezskuteczność podwyżki o blisko 80%.

Kiedy transakcja z udziałem Skarbu Państwa rodzi ryzyko pomocy publicznej?

Gdy zasoby państwowe trafiają do przedsiębiorstwa na warunkach korzystniejszych niż rynkowe i może to zakłócać konkurencję. Pojęcie „państwa” interpretuje się szeroko — także działania spółki, w której państwo jest akcjonariuszem, oraz transfery wewnątrz publicznej grupy kapitałowej mogą być pomocą państwa. Zgoda Komisji na koncentrację nie wyłącza odrębnego postępowania w sprawie pomocy publicznej.

Jak ochronić farmę wiatrową przed skutkami niewypłacalności?

Przez przygotowaną likwidację (pre-pack): we wniosku o ogłoszenie upadłości przedkłada się ofertę nabycia przedsiębiorstwa wraz z nabywcą, ceną i projektem umowy. Nabywca przejmuje farmę bez obciążeń, nie odpowiada za zobowiązania (także podatkowe) upadłego, a koncesje i pozwolenia co do zasady przechodzą na niego. Kluczem jest synchronizacja prawa upadłościowego z regulacjami energetycznymi i wcześniejsze uzgodnienie przejścia koncesji z Prezesem URE.

Czytaj również

Najczęstsze pytania o ryzyka prawne w energetyce

Ile wynoszą kary za brak wpisu do rejestru podmiotów przywożących paliwa?

Do 2,5 mln zł grzywny za brak wpisu (to przestępstwo obciążające osoby zarządzające) oraz 10 tys. zł za każdy miesiąc niezłożonego sprawozdania. Obowiązek sprawozdawczy może naliczać się wstecznie, aż do kwot rzędu kilkuset tysięcy złotych za jedno zaniedbanie.

Czy można podważyć jednostronną podwyżkę ceny energii?

Tak. Jeśli umowa nie określa jasnych, obiektywnych czynników zmiany ceny, podwyżka jednostronnym oświadczeniem jest podważalna. Można też zablokować ją na czas procesu wnioskiem o zabezpieczenie, co odbiera sprzedawcy możliwość wstrzymania dostaw.

Czy zgoda Komisji Europejskiej na przejęcie wyklucza zarzut pomocy publicznej?

Nie. Kontrola koncentracji i kontrola pomocy publicznej to odrębne reżimy. Skarga zainteresowanej strony może uruchomić postępowanie, którego skutkiem bywa obowiązek zwrotu pomocy z odsetkami.

Ile czeka się na białe certyfikaty i jakie grożą kary?

W praktyce postępowania przed Prezesem URE trwają znacznie dłużej niż ustawowe 45 dni — od miesięcy do lat. Jednocześnie za nieprawidłowości grożą wysokie sankcje, w tym kara do 10% przychodu oraz 5-letnie wykluczenie z systemu.

Czy członek zarządu odpowiada za niezłożenie wniosku o upadłość operatora?

Tak. Złożony w terminie wniosek o ogłoszenie upadłości lub otwarcie restrukturyzacji uwalnia zarząd od odpowiedzialności za długi i zobowiązania podatkowe spółki oraz chroni przed odpowiedzialnością karną.

Co zrobić, gdy sprzedawca energii upadł, a jesteśmy jednostką publiczną?

Po upadłości sprzedawcy odbiorca trafia na drogą sprzedaż rezerwową. Jednostki sektora publicznego są związane PZP, więc wyjście z niej trwa tygodnie — warto z wyprzedzeniem zabezpieczyć procedurę zmiany sprzedawcy i ocenić roszczenia.

Masz spór z URE, podwyżkę ceny energii albo planujesz transakcję w sektorze?

Praktyka energetyczna BBS-Legal prowadziła sprawy przed Prezesem URE, spory o ceny energii i procesy upadłościowe operatorów OZE. Zanim upłyną terminy, porozmawiaj z zespołem, który zna te sprawy.

Skonsultuj swoją sprawę

Newsletter

Bądź na bieżąco. Otrzymuj od nas alerty prawne, aktualne komentarze oraz informacje o nowych publikacjach ekspertów z Brysiewicz, Bokina i Wspólnicy sp.k..